Elk jaar werken in België ruim 700.000 mensen als uitzendkracht. Voor de een is interim een vlotte opstap naar een vaste job, voor de ander een straatje zonder einde. Dit artikel zet de voor- en nadelen nuchter op een rij en vat het zwartboek “Is dit nu de moderne arbeidsmarkt?” samen — de campagne waarin jongeren zelf het woord namen.
Wat is interimwerk?
Uitzendarbeid is tijdelijk werk via een uitzendkantoor: je tekent bij het kantoor, maar werkt bij een gebruiker (het bedrijf). Loon en arbeidsvoorwaarden zijn wettelijk geregeld via een apart paritair comité (PC 322), met gelijk loon voor gelijk werk, een eindejaarspremie en een volwaardig sociaal statuut.
De sector is groot en fungeert als barometer van de economie: trekt de conjunctuur aan, dan stijgt eerst het aantal interimuren. Uitzendarbeid vult ongeveer 3,4% van alle loontrekkende jobs in, maar raakt jaarlijks veel meer mensen omdat opdrachten vaak kort zijn.
De voordelen
Interim heeft reële troeven, zeker voor wie het bewust en tijdelijk inzet.
| Voordeel | Waarom het telt |
|---|---|
| Snelle instap | Vlot aan de slag, ook voor nieuwkomers, 50-plussers en mensen met een arbeidsbeperking. |
| Ervaring & netwerk | Verschillende sectoren, bedrijven en werkomgevingen leren kennen in korte tijd. |
| Springplank | Kan een brug naar vast werk zijn. Longitudinaal onderzoek (HIVA-KU Leuven) volgt loopbanen tot negen jaar. |
| Volwaardig statuut | Gelijk loon voor gelijk werk, eindejaarspremie en sociale bescherming via het Sociaal Fonds. |
| Flexibiliteit — als keuze | Handig voor wie zelf kiest wanneer te werken, bv. om een sector af te toetsen of bij te verdienen. |
De nadelen
Voor wie geen keuze heeft, keert het beeld. Dan is interim vooral onzekerheid — en die weegt door op het hele leven.
| Nadeel | Wat het betekent |
|---|---|
| Bestaansonzekerheid | Niet weten of je morgen werk hebt. Een lening, een woning of een gezin plannen wordt moeilijk. |
| Versnippering | In 2025 werkte ongeveer 79% van de uitzendkrachten minder dan 800 uur per jaar (RSZ). |
| Zelden een vrije keuze | Vaak ‘bij gebrek aan beter’. 66% wil liever vast werk, bij jongeren zelfs 71% (Visie/ACV). |
| Precaire arbeid | Lagere lonen, onregelmatige uren, minder opleiding en in de praktijk minder rechten (SamPol). |
| Welzijn & gezondheid | Precair werk maakt gemiddeld ongezonder; VUB-onderzoek wijst zelfs op een hogere sterftekans dan bij vast werk. |
| Ongelijk verdeeld | Jongeren, kortgeschoolden, vrouwen en mensen met een migratieachtergrond lopen meer risico (Netwerk tegen Armoede). |
Springplank of valstrik? De nuance
Het antwoord hangt af van je positie. Voor wie sterk staat — met gevraagde vaardigheden, vrijwillig en voor korte duur — is interim een bruikbaar hulpmiddel. Voor wie zwak staat op de arbeidsmarkt versterkt het net de onzekerheid in plaats van ze op te lossen.
Dat nuanceert ook de springplank-belofte: onderzoek in opdracht van de sector ziet loopbaankansen, terwijl armoedeorganisaties vaststellen dat interim voor mensen in armoede vaak géén opstap naar duurzaam werk is. Beide kunnen waar zijn — voor verschillende groepen.
Het zwartboek: “Is dit nu de moderne arbeidsmarkt?”
In 2013 bundelde de KAJ, samen met ACV-jongeren, Jeunes-CSC en JOC, de ervaringen van zo’n 1.000 jongeren uit Vlaanderen en Brussel in een zwartboek. Geen losse anekdotes: de getuigenissen werden aan de deur van interimkantoren verzameld en tonen overal, bij elk kantoor, hetzelfde patroon.
Wat jongeren melden
| Categorie | Wat er misloopt |
|---|---|
| Beloofde job springt af | De job is er ‘plots’ toch niet, of iemand anders staat al op de werkvloer. |
| Lokvacatures | Vacatures in de etalage die niet echt bestaan, om mensen binnen te lokken. |
| Testen zonder verband | Proeven afleggen die niets met de job te maken hebben. |
| Geen opvolging | Dossiers of cv’s raken kwijt; “we bellen je nog” blijft zonder gevolg. |
| ‘Reserve’ & onmiddellijk klaar | Beschikbaar blijven zonder zekerheid, of meteen moeten starten. |
| Contractjes per dag/week | Eindeloze korte contracten in plaats van één vast contract. |
| ‘Optie vast’ die nooit komt | Vast werk in het vooruitzicht — maar het contract wordt voortijdig afgebroken. |
| Ziekte of zwangerschap | Reden om geen nieuw contract meer te krijgen. |
| Betaling niet correct | Fouten of onduidelijkheid over het loon. |
| Gebrek aan respect | Behandeld worden als een middel, met signalen van discriminatie op basis van uiterlijk, taal of origine. |
De analyse achter de verhalen
Rond de getuigenissen bouwt het boek een bredere analyse op. Jean-Claude Brau en econoom Philippe Defeyt schetsen hoe tijdelijk werk evolueert en wie het treft: vooral jongeren en laaggeschoolden, die netto soms minder overhouden dan het leefloon. Defeyt legt de nuance bloot — hetzelfde contract is voor de ene een hulpmiddel en voor de andere een val, afhankelijk van competenties, gezinssituatie en levensfase.
Professoren Jan Blommaert en Paul Mutsaers plaatsen het in de context van precarisering: mensen worden verantwoordelijk gesteld voor ontwikkelingen die ver buiten hun bereik liggen. De mens wordt herleid tot ‘menselijke grondstof’, enkel waardevol zolang hij economisch inzetbaar is. Hun tegenvoorstel: arbeid opnieuw zien als een factor van samenleven, met coöperatieve modellen waarin collectief eigenaarschap centraal staat in plaats van de individuele ratrace.
Vier stemmen sluiten af — Robert Crivit (Uit De Marge), ACV-voorzitter Marc Leemans, econoom Pierre Reman en toenmalig minister Pascal Smet. Rode draad: erken het patroon, betrek ook de consulenten zelf, en zoek naar bindende afspraken die tijdelijk werk menswaardiger maken.
De boodschap van de campagne is helder: geen marketing uit de supermarkt, maar waardig en vast werk, met de mens — en de jongere — centraal.
Besluit: de mens centraal
Interim is niet zwart-wit. Het kan deuren openen, ervaring geven en tot een vaste job leiden. Maar wie er noodgedwongen in vastzit, betaalt met onzekerheid: over inkomen, over gezondheid, over de toekomst. De echte vraag is niet of interim mag bestaan, maar of we het zo organiseren dat het mensen vooruithelpt in plaats van vast te zetten.
Bronnen
KAJ, zwartboek Is dit nu de moderne arbeidsmarkt? (2013) — interimactie.be
Federgon — sectorcijfers en HIVA-KU Leuven-loopbaanonderzoek — federgon.be
RSZ — Jaarstatistieken uitzendtewerkstelling (2025) — rsz.be
Visie (ACV) — De schemerwereld van uitzendarbeid (2023) — visie.net
SamPol — K. Bosmans, waarom uitzendkrachten niet krijgen waar ze recht op hebben (2021) — sampol.be
Netwerk tegen Armoede — jongeren in kwetsbare situaties op de arbeidsmarkt — netwerktegenarmoede.be
Denktank Minerva — Precair werk, ongezond werk? — denktankminerva.be