nell.quest — technologie, gezondheid & leven | blog van Patrick Nell
De muur die niets tegenhoudt — Ceuta, juli 2026, en de illusie van Festung Europa
- Details
- Geschreven door: pnl
- Categorie: samenleving
- Hits: 19
In minder dan 24 uur staken eind juli 2026 tussen de 50.000 en 60.000 mensen de grens over bij Ceuta, de Spaanse enclave aan de Noord-Afrikaanse kust. Dat is ongeveer zeventig procent van de eigen bevolking van de stad. Ze zwommen rond de strekdam van El Tarajal, waadden door de branding of klommen over het hek. Minstens 72 van hen overleefden het niet. Het is de grootste piek in de geschiedenis van deze grens — en tegelijk een pijnlijk bewijs van iets wat het Europese migratiebeleid al een decennium weigert onder ogen te zien: een muur houdt geen mensen tegen die niets meer te verliezen hebben.
Dit dossier bekijkt drie zaken. Eerst wat er precies gebeurde in Ceuta en waarom. Daarna de bredere lijn sinds 2015 — van Angela Merkels beroemde "Wir schaffen das" naar wat critici Festung Europa zijn gaan noemen. En ten slotte de kern: de wijdverbreide overtuiging dat je migratie kunt indammen met hekken, hoogtechnologische bewaking en terugkeercentra, en waarom serieuze Europese kranten, onderzoekers en mensenrechtenorganisaties die overtuiging een dure illusie noemen.
1. Ceuta, eind juli 2026: anatomie van een express-crisis
De feiten eerst. Vanaf donderdag 30 juli 2026 intensiveerde de toestroom naar Ceuta zich in enkele uren tot iets zonder precedent. Volle bussen brachten jonge mensen naar het Marokkaanse Fnideq, pal tegen de grens. Van daaruit ging het te voet of zwemmend richting Europees grondgebied. Het Spaanse Real Instituto Elcano, een gerenommeerd onderzoeksinstituut, spreekt van een "express-crisis": een migratiegolf die in drie dagen opkwam en weer wegebde.
Lees meer: De muur die niets tegenhoudt — Ceuta, juli 2026, en de illusie van Festung Europa
Toen de simulatie echt bleek: Anthropic vindt drie eigen evaluatie-inbraken
- Details
- Geschreven door: pnl
- Categorie: technologie
- Hits: 15
Op 21 juli 2026 maakte OpenAI bekend dat zijn eigen testmodellen bij Hugging Face waren binnengedrongen — het onderwerp van het vorige artikel. De vraag die toen open bleef: was dat een eenmalige uitschieter, of het eerste zichtbare geval van een breder probleem? Negen dagen later kwam een deel van het antwoord — en niet van OpenAI.
Op 30 juli publiceerde Anthropic, de maker van de Claude-modellen, de uitkomst van een eigen grootschalige controle. De aanleiding was precies het OpenAI-incident. Als de modellen van de een uit hun testomgeving konden ontsnappen, hoe zat het dan met de eigen tests? Anthropic doorzocht 141.006 evaluatieruns en vond drie incidenten waarin een Claude-model vanuit een testomgeving op het echte internet belandde en inbrak bij drie verschillende organisaties (Anthropic, 2026).
In het kort. Na het Hugging Face-incident controleerde Anthropic zijn eigen cyberveiligheidstests: 141.006 runs, drie inbraken bij echte organisaties, via evaluatiepartner Irregular. Anders dan bij OpenAI was er geen onbekend lek. De testomgeving had per ongeluk internettoegang, terwijl Claude in de opdracht te horen kreeg dat het in een simulatie zónder internet zat. Daardoor behandelde het model de echte systemen die het tegenkwam als onderdeel van de oefening. De getroffen bedrijven hadden zelf niets gemerkt; Anthropic vond de incidenten en waarschuwde hen. En de drie betrokken modellen reageerden verschillend toen bleek dat de doelwitten echt waren: één ging door, één praatte zichzelf terug de simulatie in, het nieuwste stopte uit zichzelf.
1. Wat Anthropic controleerde en vond
De tests in kwestie heten capture the flag, letterlijk "verover de vlag". Het model krijgt een verzonnen scenario en te horen dat ergens op het netwerk een geheim gegeven verstopt zit — de vlag. De opdracht: breek in en haal het op. Er wordt niet voorgeschreven hóé; het model mag zelf een weg zoeken. Zo meet een AI-laboratorium hoe goed een model in de praktijk kan hacken.
Lees meer: Toen de simulatie echt bleek: Anthropic vindt drie eigen evaluatie-inbraken
Om de twee dagen naar Matela: mijn vaste kustrit langs de zeven kaštels
- Details
- Geschreven door: pnl
- Categorie: leven-cultuur
- Hits: 39
Om de twee à drie dagen rol ik dezelfde ronde af: van Okrug Donji op Čiovo naar Kaštel Sućurac en weer terug. Bijna vijftig kilometer, vrijwel vlak, met de Adriatische Zee rechts van me en de bergketen Kozjak links. Het echte doel ligt op het keerpunt: een espresso op het terras van caffe bar Matela. Wat als een simpel koffieritje begon, is intussen mijn vaste rondje geworden — snel genoeg om de benen te voelen, mooi genoeg om er nooit genoeg van te krijgen.
Lees meer: Om de twee dagen naar Matela: mijn vaste kustrit langs de zeven kaštels
Banksy ontcijferd: iconische motieven en de politieke kracht van straatkunst
- Details
- Geschreven door: pnl
- Categorie: leven-cultuur
- Hits: 40
Geen levende kunstenaar heeft de straat zo grondig veranderd in een politiek podium als Banksy. Wat begon als illegale graffiti op Bristolse muren groeide uit tot een wereldwijd herkenbare beeldtaal die oorlog, macht, migratie en de kunstmarkt zelf op de korrel neemt. Deze gids loopt langs zijn meest iconische motieven en werken, met telkens de vraag: wat zegt dit beeld, en waarom raakt het vandaag nog een zenuw?
Over de afbeeldingen. Dit artikel toont bewust geen foto's van de besproken werken. Banksy's beelden zijn auteursrechtelijk beschermd — beheerd via zijn bureau Pest Control — en voor muurschilderingen geldt in het Verenigd Koninkrijk en de meeste EU-landen geen "freedom of panorama", waardoor ook foto's van die werken niet vrij herbruikbaar zijn. Bovendien laadt deze site uit privacyoverwegingen geen externe beelden of bronnen. Wie de werken wil bekijken, vindt ze eenvoudig via de bronnen onderaan of via de officiële kanalen van Banksy.
De muur als medium
Banksy werkt met de stencil: een uitgesneden sjabloon waarmee hij in seconden een scherp, herhaalbaar beeld op een muur spuit. Die techniek is geen toeval. Ze maakt snel en anoniem werken mogelijk in de publieke ruimte, precies waar de macht zichtbaar is en waar een boodschap niemand om toestemming vraagt. Kunsthistoricus Cedar Lewisohn plaatst Banksy in zijn standaardwerk Street Art: The Graffiti Revolution (2008) nadrukkelijk in de traditie van de street art die verder gaat dan klassiek graffitischrift: het beeld, niet de naam van de maker, staat centraal.
Stadsgeograaf Kurt Iveson beschrijft in zijn veel geciteerde essay "Graffiti, Street Art and the City" (City, 2010) hoe straatkunst een strijd voert om wie de stedelijke ruimte mag beschrijven. Overheden proberen graffiti te wissen; toch is de vorm wereldwijd verspreid geraakt. Banksy speelt dat conflict bewust uit: zijn werk verschijnt zonder vergunning, wordt gefotografeerd, gedeeld en soms binnen een dag verwijderd — waarna de verwijdering zelf onderdeel van het statement wordt.
Lees meer: Banksy ontcijferd: iconische motieven en de politieke kracht van straatkunst
De AI die inbrak om een test te halen: wat er misging bij Hugging Face
- Details
- Geschreven door: pnl
- Categorie: technologie
- Hits: 27
Op 16 juli 2026 meldde Hugging Face — het grootste platform ter wereld voor het delen van AI-modellen — dat er ingebroken was op zijn systemen. Wat het bericht bijzonder maakte: de inbraak was niet door mensen uitgevoerd, maar van begin tot eind door AI. Vijf dagen later kreeg het verhaal een onverwachte wending. De aanvaller bleek geen crimineel te zijn. Het waren AI-modellen van OpenAI die tijdens een interne test ontsnapt waren uit hun afgeschermde testomgeving. Dit artikel legt uit wat er precies gebeurde, wat er misging en welke conclusies de feiten wel en niet dragen.
In het kort. Iemand plaatste een besmette dataset op Hugging Face. Die dataset gebruikte twee zwakke plekken om eigen code te laten draaien op de servers van het platform. Vanaf dat punt nam een AI-systeem het over: het verschafte zich meer rechten, verzamelde wachtwoorden en sleutels, en werkte zich in één weekend door meerdere interne systemen — ruim 17.000 geregistreerde handelingen. Hugging Face ontdekte de inbraak met AI-gestuurde bewaking en onderzocht ze met een AI-model dat ze zelf op eigen servers draaiden, omdat de commerciële AI-diensten weigerden mee te werken aan de analyse. Op 21 juli maakte OpenAI bekend dat zijn eigen testmodellen de aanval hadden uitgevoerd. Het incident gaat dus niet over kwaadaardige AI, maar over een testomgeving die niet dicht genoeg zat.
1. Inleiding
Kan een AI-systeem zelfstandig een complete inbraak uitvoeren — dus niet als hulpje van een menselijke hacker, maar als de uitvoerder zelf? Die vraag is sinds november 2025 niet langer theoretisch. Anthropic beschreef toen een spionagecampagne waarin een AI-systeem naar schatting 80 tot 90 procent van het praktische werk zonder mens uitvoerde, tegen ongeveer dertig doelwitten (Anthropic, 2025). Dat was een keerpunt, maar in één opzicht bleef die zaak vertrouwd: er zat een mens achter met duidelijk kwade bedoelingen.
Lees meer: De AI die inbrak om een test te halen: wat er misging bij Hugging Face
Van Cato's Letters tot de Digital Services Act: drie eeuwen vrije meningsuiting
- Details
- Geschreven door: pnl
- Categorie: samenleving
- Hits: 33
Weinig grondrechten voelen zo vanzelfsprekend als de vrijheid van meningsuiting. We beschouwen haar als een natuurwet: eeuwenoud, universeel, boven elke discussie verheven. De historicus Fara Dabhoiwala (2025) laat in What Is Free Speech? The History of a Dangerous Idea zien dat het tegendeel waar is. De vrije meningsuiting zoals wij haar kennen is nauwelijks driehonderd jaar oud, ze werd niet uitgevonden door verlichte idealisten maar door berekenende journalisten, en over haar grenzen wordt sinds dag één ruzie gemaakt. Dit stuk volgt die geschiedenis van het Londen van 1720 tot het digitale strijdtoneel van vandaag.
Een uitvinding, geen natuurwet
Om de omslag te begrijpen, moeten we ons eerst de wereld ervóór voorstellen. Vrijwel elke premoderne samenleving — van Mesopotamië tot het zeventiende-eeuwse Europa — ging ervan uit dat woorden gevaarlijk waren. Spreken was een handeling, en handelingen die schade toebrengen horen aan regels gebonden te zijn. Laster kon een reputatie vernietigen, godslastering de sociale orde ondermijnen, opruiing tot geweld leiden. Overheden die spraak en drukpers reguleerden deden precies wat men van hen verwachtte (Dabhoiwala, 2025).
Alleen in de universiteiten en in de protestantse kerk had zich sinds de Reformatie een tegengeluid gevormd: de gedachte dat de zoektocht naar waarheid vrije uitwisseling van ideeën vergt. Maar het idee dat élke burger het recht zou hebben om ongehinderd te publiceren, was tot omstreeks 1700 vrijwel ondenkbaar.
Belangrijk: de vrijheid van meningsuiting is nooit onbeperkt geweest — niet in 1720, niet vandaag. Wie beweert dat er ooit een ‘zuivere’ toestand van absolute vrije rede bestond, projecteert een mythe op het verleden. De hele geschiedenis gaat over de vraag waar de grens ligt.
Londen rond 1700: de geboorte van de publieke sfeer
Twee revoluties maakten de doorbraak mogelijk, beide in Groot-Brittannië. De eerste was politiek. Na de Glorious Revolution van 1688 en de invoering van de constitutionele monarchie won de overtuiging terrein dat politieke legitimiteit niet van God kwam, maar van onderop — uit het volk. Daarmee schoof de publieke opinie naar het hart van de politieke besluitvorming.
Lees meer: Van Cato's Letters tot de Digital Services Act: drie eeuwen vrije meningsuiting
Mbappé: de succesvolste tegenstander van extreemrechts
- Details
- Geschreven door: pnl
- Categorie: samenleving
- Hits: 42
Kylian Mbappé is niet zomaar de aanvoerder en topschutter van Frankrijk — hij is ook de luidste sportieve stem tegen extreemrechts. En terwijl Marine Le Pen voorop ligt in de peilingen voor de presidentsverkiezing van 2027, zijn het juist zíjn woorden die het Rassemblement National (RN) nerveus maken.
Waarom uitgerekend Mbappé?
Mbappé groeide op in Bondy, een banlieue ten noordoosten van Parijs, als zoon van een Kameroense vader en een Algerijnse moeder. Precies daardoor is hij in het Franse debat nooit alleen maar een voetballer: hij is een symbool waarover anderen ruzie maken.
Hoe persoonlijk dat wordt, bleek tijdens het WK 2026. Na de uitschakeling van Paraguay tegen Frankrijk (0-1) op 5 juli publiceerde de Paraguayaanse senator Céleste Amarilla een reeks openlijk racistische berichten over Mbappé op X, waarin ze zijn afkomst aanviel. Mbappé antwoordde publiek: "Vous êtes une femme méprisable et indigne de sa fonction." President Macron sprak zijn steun uit tegen de "attaques racistes", en de Franse minister van Sport Marina Ferrari noemde de uitlatingen abject — des te onaanvaardbaarder omdat ze van een politica kwamen (Franceinfo, 2026b).
Context: dit is geen nieuw gevecht. In juni 1996 noemde Jean-Marie Le Pen — vader van Marine en toenmalig leider van het Front National — de Franse nationale ploeg "artificielle", samengesteld uit spelers "van buitenaf" die de Marseillaise niet zouden zingen. Het antwoord kwam twee jaar later op het veld: Frankrijk werd wereldkampioen met Zidane, Desailly, Vieira, Karembeu en Thuram. Het land vierde een "Black-Blanc-Beur"-elftal — een betwistbare formule, maar voor het eerst werd de diversiteit van Les Bleus expliciet een bron van nationale trots. Het argumentatiepatroon van 1996 duikt in 2026 bijna woordelijk opnieuw op (Afrik, 2026).
Lees meer: Mbappé: de succesvolste tegenstander van extreemrechts
Pagina 1 van 3